توجه: محتوای این راهنما بر اساس شیوه‌نامه‌ی رباتیک و هوش مصنوعی پنجمین دوره‌ی مسابقات پژوهش‌سراهای دانش‌آموزی (۱۴۰۴-۱۴۰۵) تهیه شده است.
انجمن علمی-پژوهشی، یکی از گرایش‌های مسابقات پژوهش‌سراهای دانش‌آموزی برای دوره‌های متوسطه‌ی اول و دوم است که ضمن شرکت در رقابت، فرصت‌های متنوع و جذاب یادگیری و رشد را برای اعضای انجمن فراهم می‌کند.
هدف این راهنما، بیان مسیر و نکات راه‌اندازی انجمن دانش‌آموزی رباتیک و هوش مصنوعی، به‌گونه‌ای خلاصه و روان است.
🔹
چکیده‌ی گام‌ها در یک نگاه
| گام | عنوان | کار اصلی |
|---|---|---|
| ۱ | انتخاب هسته‌ی اولیه | شامل ۳ نفر هم‌مدرسه‌ای |
| ۲ | تقسیم نقش‌ها | سرگروه (دبیر)، آموزش، پژوهش، ساخت، محتوا |
| ۳ | دریافت مجوز مدرسه | هماهنگی با مدیر و دبیر متخصص |
| ۴ | راه‌اندازی رسانه رسمی | ساخت کانال/سایت/وبلاگ با مالکیت مدرسه |
| ۵ | برنامه‌ریزی فعالیت‌ها | انتخاب ۱۰ فعالیت + ۲ پروژه |
| ۶ | تولید مستندات | عکس، فیلم، گزارش، TDP، کد و شماتیک |
| ۷ | ثبت‌نام در سامانه | ورود به my.medu.ir طبق تقویم اجرایی |
| ۸ | داوری و دفاع | منطقه‌ای ← استانی ← کشوری |
🔹
گام‌های اجرایی به‌صورت کامل
۱هسته‌ی تیم را تشکیل دهید
- •شرایط اعضا: همه از یک منطقه، یک دوره و یک جنسیت باشند.
- •تعداد: ۳ نفر (سرگروه + ۲ عضو).
- •نحوه انتخاب: اعضای فعال انجمن علمی‌پژوهشی مدرسه که به رباتیک، هوش مصنوعی و برنامه‌نویسی علاقه دارند.
💡 نکته: سرگروه = دبیر انجمن علمی‌پژوهشی مدرسه.
۲نقش‌ها را تقسیم کنید
هر عضو حداقل یک و حداکثر دو نقش بگیرد:
| نقش | وظیفه |
|---|---|
| 🎓 مسئول آموزش | آموزش مفاهیم به اعضا و ترویج در مدرسه |
| 🔬 مسئول پژوهش و رویدادها | طراحی فعالیت‌ها، شرکت در رویدادها |
| 🛠️ مسئول ساخت و تولید | ساخت ربات‌ها و پروژه‌ها |
| 📱 مسئول تولید محتوا | مدیریت کانال/سایت/وبلاگ (ادمین فضای مجازی) |
۳مجوز و پشتیبانی مدرسه را بگیرید
- •هماهنگی با مدیر مدرسه
- •تحت نظر دبیر متخصص (مربی/معلم راهنما)
- •نقش مربی فقط آموزش و مشاوره است، نه ساخت!
⚠️ هشدار: اگر داوران تشخیص دهند ربات یا کد توسط بزرگسال ساخته شده، تیم حذف می‌شود.
۴رسانه‌ی رسمی انجمن را راه‌اندازی کنید
- •یکی از این گزینه‌ها:
- کانال رسمی در پیام‌رسان داخلی معتبر (شاد، ایتا و...)
- وبلاگ در سرویس‌های داخلی
- سایت مدرسه
- •مالکیت رسانه باید در اختیار مدرسه باشد.
- •آدرس رسانه را در نمون‌برگ ۱ (شناسنامه اثر) به‌صورت هایپرلینک وارد کن.
- •رسانه باید فعال، موجود و در دسترس باشد.
💡 نکته: می‌توانید از کانال‌های قبلی مدرسه استفاده کنید، فقط زمان شروع فعالیت تیم را مشخص کنید.
۵برنامه‌ی فعالیت‌ها را طراحی کنید
حداقل‌ها:
- •۱۰ فعالیت با خروجی روشن و در بازه‌ی زمانی مشخص
- •۲ پروژه‌ی ساده‌ی رباتیک با هوش مصنوعی
قوانین فعالیت‌ها:
| قانون | توضیح |
|---|---|
| هم‌راستایی با اهداف | هر فعالیت باید یکی از ۱۱ هدف جدول ۱ را پوشش دهد |
| سهمیه‌ی هدف | هر فعالیت حداکثر ۲ هدف را پوشش می‌دهد |
| پست در رسانه | از هر فعالیت حداقل ۱ پست در رسانه منتشر شود |
| هشتگ | زیر هر پست، هشتگ هدف مربوطه طبق جدول ۱ درج شود |
| تداوم | فعالیت‌ها مستمر و منظم باشند |
اهداف انجمن (جدول ۱):
| هشتگ | هدف | |
|---|---|---|
| ۱ | #مناسبت |
فعالیت در راستای مناسبت‌های رسمی علمی تخصصی یا عمومی (ثبت شده در تقویم ملی یا جهانی)
مشارکت در راستای مناسبت‌های علمی ملی و جهانی همچون روز جهانی محیط‌زیست، روز جهانی علم یا موارد مشابه. این فعالیت‌ها به افزایش آگاهی دانش‌آموزان و جامعه در مورد موضوعات علمی کمک می‌کند.
|
| ۲ | #ایده |
ایده‌پردازی
تشویق دانش‌آموزان به ارائه ایده‌های نوآورانه در زمینه‌های علمی، پژوهشی با توجه به نیازهای جامعه.
|
| ۳ | #ارتباطات |
ارتباط با نهادهای علمی و صنعتی
ایجاد همکاری‌های نزدیک با نهادهای علمی و صنعتی از جمله پارک‌های علم و فناوری و صنایع بومی، به‌منظور حمایت از پروژه‌های علمی و تسهیل انتقال دانش.
|
| ۴ | #ترویج |
ترویج مفاهیم علمی مرتبط با رباتیک و هوش مصنوعی قابل فهم برای عموم
ساده‌سازی و ترویج مفاهیم علمی پیچیده برای عموم مردم به‌ویژه دانش‌آموزان و خانواده‌ها.
|
| ۵ | #مروج |
تربیت مروجان میانی
پرورش دانش‌آموزانی که بتوانند به‌عنوان مروجان میانی در جامعه، مفاهیم علمی رباتیک و هوش مصنوعی را به دیگران آموزش دهند.
|
| ۶ | #عدالت |
تأثیرگذاری اجتماعی در راستای تحقق عدالت آموزشی
تلاش برای افزایش دسترسی به منابع آموزشی برای همه اقشار جامعه، به‌ویژه مناطق کم‌برخوردار.
|
| ۷ | #کارآفرینی |
تأثیرگذاری اقتصادی، زمینه‌سازی کارآفرینی
ایجاد بستری برای توسعه مهارت‌های کارآفرینی و ارتباط دانش‌آموزان با دنیای کسب‌وکارهای نوآورانه.
|
| ۸ | #فرهنگ |
تأثیرگذاری فرهنگی
تقویت ارزش‌های فرهنگی مرتبط با علم، نوآوری و تحقیق در جامعه.
|
| ۹ | #انرژی |
بهینه سازی مصرف انرژی
تشویق دانش‌آموزان به پژوهش و اقدام در زمینه بهینه سازی مصرف انرژی و توجه به چالش‌های آن.
|
| ۱۰ | #اختیاری |
اختیاری
هر فعالیت خلاقانه که در راستای ترویج هدف اصلی انجمن است.
|
۶مستندات را جمع‌آوری کنید
یک فایل ZIP با حداکثر ۲۰۰ مگابایت و با نام کد ملی سرگروه بساز. شامل:
| پوشه | محتوا |
|---|---|
📷 image | عکس پرسنلی اعضا + عکس ربات کنار خط‌کش |
📄 doc | نمون‌برگ ۱ (شناسنامه اثر) + فایل TDP (Word) |
🎬 film | فیلم بررسی شرایط فنی (فیلم ۱) + فیلم رکوردگیری (فیلم ۲) |
📚 archive | کد ربات + نقشه الکترونیک (شماتیک) + مدارچاپی (PCB) |
⚠️ مهم: فیلم‌ها باید واضح، بدون ویرایش و با دوربین ثابت باشند. در فیلم، ابعاد ربات و زمین باید با متر اندازه‌گیری شود.
۷در سامانه ثبت‌نام کنید
- •آدرس: https://my.medu.ir
- •طبق تقویم اجرایی بخشنامه شماره ۴۰۰/۴۰۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۲۹
- •ثبت‌نام از طریق پنل کاربری دانش‌آموزان در سامانه سها
۸مراحل داوری را طی کنید
| مرحله | چه اتفاقی می‌افتد؟ |
|---|---|
| 🏫 منطقه‌ای | پژوهش‌سرای منطقه داوری می‌کند؛ برگزیدگان به استان می‌روند |
| 🏛️ استانی | قطب استانی داوری می‌کند (دفاع آنلاین/حضوری) |
| 🇮🇷 کشوری ۱ | بررسی غیرحضوری مستندات (فیلم، TDP، ...) |
| 🇮🇷 کشوری ۲ | مصاحبه آنلاین + دفاع + رکوردگیری |
امتیازدهی کشوری:
- • ۸۰ امتیاز → مستندات (تحقق اهداف)
- • ۲۰ امتیاز → دفاع آنلاین
- • مجموع: ۱۰۰ امتیاز
🔹
قوانین طلایی (خلاصه‌ی شرایط عمومی)
| # | قانون |
|---|---|
| ۱ | اعضای تیم باید هم‌منطقه، هم‌دوره و هم‌جنس باشند. |
| ۲ | هر تیم با آثار متفاوت می‌تواند در چند گرایش شرکت کند. |
| ۳ | یک اثر فقط در یک گرایش همین دوره قابل ارائه است. |
| ۴ | آثار رتبه‌آورده در سنوات قبل مجاز نیستند. |
| ۵ | همه‌ی اعضا باید در کل فرآیند مشارکت داشته باشند. |
| ۶ | رعایت پوشش اسلامی طبق آیین‌نامه مدارس الزامی است. |
| ۷ | شرکت = موافقت با نشر آثار با ذکر نام تولیدکنندگان. |
| ۸ | فعالیت در پژوهش‌سراها می‌تواند در نمره‌ی ارزشیابی مستمر مؤثر باشد. |
🔹
نکات ویژه برای دانش‌آموزان متوسطه
🧠 قوانین مشترک متوسطه‌ی اول و دوم:
- • کدنویسی بلوکی در دوره‌های متوسطه مجاز نیست.
- • استفاده از پردازشگرهای داخلی (آردوینو، رزبری‌پای و...) مجاز است.
- • کنترل انسانی در زمان رکوردگیری = کارت قرمز
- • باید حداقل ۲ قسمت از ۳ قسمت (مکانیک، الکترونیک، برنامه‌نویسی) در پروژه استفاده شود.
- • زبان برنامه‌نویسی: استفاده از هر نوع زبان برنامه‌نویسی مجاز است (تمرکز بر منطق کنترلی).
- • پردازش تصویر و صوت: فقط در بخش امتیاز طلایی ارتباط با پردازشگر بیرونی مجاز است.
🔹
جمع‌بندی: انجمن موفق = این ۵ کلید
🔑
تیم
۳ نفر هم‌منطقه، هم‌دوره، هم‌جنس
🔑
رسانه
کانال/سایت فعال با مالکیت مدرسه
🔑
فعالیت
۱۰ فعالیت + ۲ پروژه با هشتگ هدف
🔑
مستندات
فیلم واضح + TDP + کد + شماتیک
🔑
دفاع
تسلط فنی + مشارکت همه‌ی اعضا
📌 آخرین توصیه:شیوه‌نامه، به‌ویژه نمون‌برگ‌های داوری را کامل مطالعه کنید تا بدانید دقیقاً چه چیزی ارزیابی می‌شود.
موفق باشید! 🚀